Ontdek de streek

Kandidaat Unesco Mens en Biosfeergebied

Unesco Mens en Biosfeer: leven in evenwicht

Een UNESCO Mens- en Biosfeergebied is een regio waar de relatie tussen mens en natuur centraal staat. Het is geen klassiek natuurreservaat en ook geen bijkomende beschermingslaag voor het volledige gebied. Wel is het een internationaal erkend kader waarin natuurbehoud, duurzame ontwikkeling, onderzoek, educatie en samenwerking met elkaar worden verbonden. Ondertussen zijn er wereldwijd al meer dan 700 Biosfeergebieden, zoals de Camargue (FR), Maasheggen (NL) of Gran Canaria (SP).

Binnen een Mens en Biosfeergebied wordt gezocht naar manieren om waardevolle natuur en landschappen te beschermen, terwijl er tegelijk ruimte blijft voor wonen, werken, landbouw, ondernemerschap, toerisme, erfgoed en recreatie. De nadruk ligt op evenwicht: hoe kunnen mensen vandaag en morgen goed leven in een landschap dat ook ecologisch veerkrachtig blijft?

Unesco erkent gebieden die tonen hoe duurzame ontwikkeling in de praktijk vorm kan krijgen.

Daarbij staan drie functies centraal:

• het beschermen en versterken van landschappen, ecosystemen, soorten en biodiversiteit

• het ondersteunen van sociale, economische en culturele ontwikkeling die ecologisch verantwoord is

• het stimuleren van onderzoek, educatie, monitoring, kennisdeling en samenwerking

Een Mens- en Biosfeergebied is dus bovenal een levend landschap: een plek waar bewoners, partners, ondernemers, onderzoekers en bezoekers samen leren, samenwerken en bouwen aan een toekomst waarin mens en omgeving elkaar versterken. 

In De Wijers leven mens en natuur al eeuwenlang samen. Het landschap van vijvers, beekvalleien, heide en bossen is niet alleen een waardevol natuurgebied, maar ook een plek waar mensen wonen, werken, ondernemen en ontspannen. Met de kandidatuur als UNESCO Mens- en Biosfeergebied willen we tonen dat natuur en menselijke activiteiten elkaar kunnen versterken.

Onze kandidatuur biedt kansen om samen verder te bouwen aan een duurzame toekomst: een toekomst waarin biodiversiteit, erfgoed, recreatie, landbouw, ondernemerschap en levenskwaliteit hand in hand gaan. Zo kan De Wijers een inspirerend voorbeeld zijn van hoe mens en natuur in evenwicht kunnen samenleven, vandaag én voor de generaties van morgen.

Ontdek meer over de Unesco Biosfeergebieden

Zones in een UNESCO Mens- en Biosfeergebied

Om de drie doelstellingen van een Biosfeergebied in te vullen, vraagt UNESCO om De Wijers in te delen in 3 zones: kernzone, bufferzone en overgangszone. Elke zone komt meerdere maken voor in de streek.

1. Kernzone
Deze zone draagt bij tot het behoud van landschappen, ecosystemen, soorten en genetische diversiteit en de ecosysteemdiensten die hieruit voortvloeien. De zone moet in het land waar deze ligt wettelijk beschermd zijn, bijvoorbeeld als natuurreservaat.

2. Bufferzone
Deze zone omringt of grenst aan de kernzone. Hier zijn activiteiten mogelijk die verenigbaar zijn met de waarde en behoudsdoelstellingen van een kernzone en die wetenschappelijk onderzoek, monitoring, opleiding en educatie kunnen versterken.

Naast de bufferfunctie kunnen bufferzones hun eigen intrinsieke, 'stand-alone' functies hebben voor het behoud van de antropogene, biologische en culturele diversiteit. Bufferzones kunnen ook een belangrijke verbindingsfunctie hebben in een grotere ruimtelijke context, om zo kerngebieden voor mensen, planten en dieren te verbinden met de overgangszone(s).

3. Overgangszone
In deze zone ontplooien gemeenschappen sociaal-culturele en duurzame economische en menselijke activiteiten. Hier wonen, werken, bewegen de mensen in De Wijers.

Belangrijk om weten is dat de eventuele erkenning tot een UNESCO Mens- en Biosfeergebied leidt niet tot bijkomende bescherming van het gehele gebied. De enige eventuele beperkingen die er zouden zijn, worden vandaag reeds door Vlaamse regelgeving opgelegd en hebben niets te maken met het label tot UNESCO Mens- en Biosfeer. Zo verandert er bijvoorbeeld niets aan de rechten van burgers op hun eigendommen ten opzichte van vandaag.

In de kernzones en bufferzones worden vandaag enkel publieke percelen (van de overheid of natuurorganisaties) opgenomen. Private percelen bevinden zich enkel in de overgangszone, tenzij de private eigenaar dit anders wenst.

WAAROM IS DE WIJERS KANDIDAAT UNESCO MENS- EN BIOSFEERGEBIED